تبليغاتX
بیرجند شهر فرهنگ
عکسهایی از بیرجند

سلام ، حالتون خوبه؟ پست امروز عکسهای گوناگون از بیرجند هست ببینین و لذت ببرین.

 

قلعه بیرجند از یک نمای جالب و دیدنی:

 

قلعه بیرجند

 

قلعه بیرجند

 

پارک توحید:

 

پارک توحید

 

میدان ابوذر:

 

میدان ابوذر

 

آرامگاه ابن حسام خوسفی:

 

آرامگاه ابن حسام

 

پارک صیاد شیرازی:

 

پارک صیاد شیرازی

 

میدان تمنای باران:

 

میدان تمنای باران

 

میدان جانبازان:

 

میدان جانبازان

 

پیرمردی در حال کار در قنات:

 

پیرمردی در حال کار در قنات

 

قلعه فورگ:

 

قلعه فورگ

 

منابعی که برای نوشتن این پست ازشون استفاده کردم:

۱. وبلاگ آقای اسکندری

۲.وبلاگ آقای محمودی

نوشته شده توسط احمد توفیقی نیا در چهارشنبه 1387/06/27 | موضوع: عکسهایی از بیرجند
سبد بافی خراسان جنوبی (2)

سلام ، امروز قسمت دوم سبدبافی خراسان جنوبی که مربوط به پخل بافی رو گذاشتم. نظر درباره این پست یادتون نره!!!

 

پخل بافي: (Pakhal Bafy) ( سبد كاهي )

 در خراسان نوع ديگري از سبدبافي رواج دارد كه به زمان محلي پخل بافي گويند. مواد اوليه آن از ساقه گندم تهيه مي‌شود.

 

مراحل كار:

بدين گونه كه هنگام برداشت گندم‌، خوشه‌ي گندم را با ساقه آن درو كرده، قسمت بند خوشه را كه داراي دانه‌هاي گندم است جدا مي‌كنند ‌. قسمت بدون بند جهت بافت سبد بكار مي‌رود‌. بايد پوست رويي ساقه را كنده و ساقه‌ها را به مدت 48 ساعت در آب قرار مي‌دهند تا كاملاً نرم‌، ‌انعطاف پذير و آماده براي بافت گردد .

 براي شروع بافت دو ساقه گندم را در دست گرفته كه اصطلاحاً « تو » نامند‌. ساقه‌ي ديگري كه     «‌ساقه‌پيچ‌» گفته مي‌شود‌، در وسط تو قرار داده و شروع به پيچاندن دور ‌توها مي‌نمايند‌. به اندازه‌اي آن را مي‌پيچند كه با تا دادن آن يك دايره كوچك تشكيل شود سپس بافت را خم كرده و توها همه زير دست قرار مي‌گيرند تا ‌فرم دايره‌اي كوچك مشخص شود.

 براي بست زدن، ساقه‌پيچ را بعد از 3 دور پيچاندن ‌‌، ‌از زير سوراخ رديف قبلي‌ عبور داده و به روي كار آورده ، دوباره يك دور، دور« توها » پيچيده و از روي تك قلاب بوجود آمده بست مي‌خورد و به زير كار مي‌رود. در اين هنگام ساقه پيچ دوباره زير كار قرار گرفته‌ و براي پيچاندن آماده مي‌باشد . بنابراين با 3 دور پيچاندن يك بست زده مي شود و بافت به همين صورت ادامه مي‌يابد.

زماني كه طول ساقه پيچ كوتاه مي‌شود ‌، در قسمت بست ،‌ ساقه‌پيچ كوتاه را به توها داده و ساقه جديد را در قسمت پشت بست قلاب كرده و شروع به پيچاندن مي‌كنيم . به همين ترتيب دسته‌ي توها را حول مركز دور داده و با پيچاندن‌ بافتني دور توها و بست زدن، كف محصول به اندازه‌ي دلخواه در مي‌آيد. براي ايجاد ديواره ‌، پس از كامل شدن كفي ، دسته‌ي تو را روي رديف كناره‌ي كفي قرار داده و بافت را ادامه مي‌دهيم . به طوري كه توها به صورت فنري روي هم قرار گيرند و ديواره‌ي محصول به ارتفاع دلخواه برسد.

 جهت كور كردن انتهاي بافت به جاي يك بست 2 بست خورده و ساقه پيچ به داخل بافت مي‌رود. براي محكم شدن بافت مي توان به قسمت كور شده‌، پارچه دوخت.

 

 

سبد بافی

 

گاهي اوقات‌، براي تزيين سبد از كامواهاي الوان استفاده مي‌كنند بدين ترتيب كه 1 يا 2 سانت از ساقه را بوسيله كاموا مي‌پوشانند و از ساقه تزئين شده به عنوان ساقه پيچ استفاده مي‌شود به نحوي كه قسمت كاموايي روي كار قرار گيرد. همچنين در بعضي از سبدها براي تزيين بيشتر ، لبه سبد بصورت زيگزاك بافت مي‌‌شود . بدين ترتيب كه دور دسته‌اي از تو را ساقه پيچ پيچيده و با دست به حالت زيگزاك فرم داده و به لبه‌ي محصول متصل مي‌كنند.

 

مراكز بافت‌:

 بطور كلي از قديم الايام د‌ر هر جايي كه گندم كشت مي‌شده‌ ، ‌مردم آن منطقه با اين نوع سبد آشنايي كامل داشته و بافت آن را انجام مي‌داده‌اند . هم اكنون اين هنر در حال منسوخ شدن می باشد ، تنها افراد مسن با آن آشنا هستند كه از آنجمله مي توان به خانمها حوا پير و فاطمه فضلي از هنرمندان شاخص استان در اين رشته اشاره نمود ‌. از مهمترين مراكز پخل بافي استان خراسان جنوبی مي‌توان به بخش خضري شهرستان قاينات و تعدادي از روستاهاي شهرستان سرایان از جمله : چرمه ، خاور و سراب اشاره نمود .  

 

منابعی که برای نوشتن این پست ازشون استفاده کردم:

۱.سایت محترم میراث فرهنگی خراسان جنوبی

نوشته شده توسط احمد توفیقی نیا در یکشنبه 1387/06/24 | موضوع: سوغات بیرجند
پروفسور احمد کامیابی مسک

سلام ، امروز با یک پست درباره پروفسور احمد کامیابی مسک یکی از مفاخر معاصر بیرجند آمدم. چند وقت پیش داشتم به این فکر می کردم که برای چی ما وقتی بزرگی میمیره بیاد اون فرد می افتیم و از اون یاد می کنیم ، چه خوبه که در زمان حیاتشونم اونا رو تجلیل کنیم به همین دلیل منم تو وبلاگ" بیرجندستان " سعی میکنم که مطالبی رو که در بخش مشاهیر بیرجند میذارم بیشتر راجع به مشاهیری که هم اکنون نیز در قید حیات اند بذارم از جمله پروفسور کامیابی ، یا پروفسور گنجی همچنین پروفسور معتمد نژاد و ... که سایرین را در ادامه در وبلاگ می ذارم. البته این به این معنی نیست که از مشاهیر گذشته دیگه نمیذارم نه! شرح حال مشاهیر گذشته هم باعث میشه با غنای فرهنگی بیرجند بهتر آشنا بشیم از جمله اینکه از کنار نامهایی چون علامه بیرجندی ، حکیم نزاری ، ابن حسام و ... نمی توان گذشت.

شما هم اگر مایلید هنرمند ، شاعر ، دانشمند و ... بیرجندی را در این وبلاگ معرفی کنم ، نام این استاد گرانقدر را در قسمت نظرات بگذارید تا در اسرع وقت پست مربوط به ایشان را بذارم.

 

احمد کامیابی مسک

احمد کامیابی در پنجم اردیبهشت 1322 در بیرجند متولد شد. او تحصیلاتش را در دبستان داریوش درخش و حکیم نزاری بیرجند و دبیرستانهای پرویز و و شوکتی وبالاخره دانشسراهای مقدماتی بیرجند و مشهد به پایان رساند. و به عنوان آموزگار در ایستگاه راه آهن بکران در وسط کویر مشغول کار شد. سپس در دبستانها و دبیرستانهای شاهرود مشغول به تدریس شد. او از 12 سالگی در درخش و مسک به شبیه و تعزیه خوانی می پرداخت و خود نیز نقشهای کوچکی را به عهده می گرفت. به نظر می رسد نمایش و تئاتر در سرنوشت او رقم خورده بود. در سال 1341 اولین نمایشنامه اش به روی صحنه آمد و در همان زمان نمایشگاهی از نقاشیهایش را نیز ترتیب داد. تحصیلات دانشگاهیش را در دانشگاه های مشهد و تهران به پایان رسانید. وی پس از اخذ مدرک فوق لیسانس زبان  فرانسه در سال 1351 عازم فرانسه شد. فوق لیسانس دیگری در ادبیات تئاتری و سپس در سال 1356 دکتری سیکل سوم را از دانشگاه مونپولیه دریافت کرد. رساله دکتری وی که در مورد تجزیه و تحلیل چگونگی به نمایش گذاشتن نمایشنامه کرگدن یونسکو در جهان بود ، مورد استقبال منتقدین و شخص اوژن یونسکو قرار گرفت اوژن یونسکو مقدمه ای طولانی بر آن نگاشت و برای دکتر کامیابی ارسال داشت. سپس ژان لویی بارو برای بار دوم و بر اساس برداشت کامیابی از این نمایشنامه آن را به صحنه آورده و پس از این نمایش بود که یک شماره از مجله تئاتر خود را به ان اختصاص داد و مقدمه اوژن یونسکو و قسمتی از رساله را در انتشارات گالیمار به چاپ رساند.

 

پروفسور احمد کامیابی مسک

 

کامیابی پس از بازگشت به ایران ابتدا مدتی در اموزش و پرورش به کار اشتغال داشت و پس از آن به دانشکده هنرهای دراماتیک منتقل شد و پس از انقلاب مدتی به عنوان معاون این دانشکده انجام وظیفه کرد. در سال 1361 برای ادامه تحصیل و مطالعات علمی و دریافت دکترای دولتی به فرانسه بازگشت.

در تمام این مدت کتابهای متعددی در رشته تخصصی اش به چاپ رسانده است که به عنوان کتاب درسی در بیشتر دانشگاههای فرانسوی زبان تدریس می شود.

کامیابی علاوه بر مطالعات پیگیر و نگارش اثار مختلف در رشته تخصصی اش فعالیتهای علمی و فرهنگی فراوانی را انجام داد که به آنها اشاره خواهد شد. علاقه احمد کامیابی به تئاتر تنها به مطالعه پیرامون آن خلاصه نمی شود.

او همچنین یک انجمن به نام "شازده کوچولوها" در منطقه پنج پاریس و شرکتی نیز به همین نام بنیاد گذارد. نتیجه تشکیل این دو ، ایجاد کلاسهای تئاتر برای بچه ها بود به دنبال این تشکیلات نمایشنامه "شازده کوچولو" اثر "آنتوان دونست اگزوپری" در مکانهای مختلف از جمله مدارس پاریس و دانشگاه سوربن به روی صحنه آمد.

 

پروفسور احمد کامیابی مسک

 

از دیگر اقدامات او طرح B-612  ستاره شازده کوچولو است. هدف از انجام این طرح ایجاذ یک شهربازی برای کودکان بر اساس داستان شازده کوچولو بود. حتی یک خانم فرانسوی هفده هکتار زمین را به طور رایگان واگذار کرد ، در این زمینه خانم رییس جمهور فرانسه نیز مشوق کامیابی بود ، به دلیل حقوق مولف و مخالفت بازماندگان اگزوپری این طرح راکد ماند.

احمد کامیابی دارای پنج فرزند ( سه پسر و دو دختر ) به نامهای انوشیروان ، گردآفرید ، پانته آ ، کیکاوس ، و افلاطون است. وی نماگذاری فرزندانش را با تدبیر و دقت و به خاطر علائق فکریش انجام داده ، برای نمونه انتخاب نام افلاطون را برای فرزند کوچکش به خاطر شیفتگی خود به افلاطون و اثر مشهورش کتاب " جمهور " میداند.

 

آثار و تالیفات:

 

احمد کامیابی به دو زبان فرانسه و فارسی در زمینه نمایش و نیز ادبیات به چاپ رسانده است که به برخی از آنها اشاره خواهم کرد:

1-      شاه می میرد اثر اوژن یونسکو ، ترجمه احمد کامیابی مسک

2-      سیاه زنگی ها اثر ژان ژنه ، ترجمه احمد کامیابی مسک

3-      معمار و پادشاه آشور اثر فرناند آرابال ، ترجمه احمد کامیابی مسک

4-      من آفتاب را می سرایم اثر پل الوار ، ترجمه احمد کامیابی مسک

5-      آخرین دیدار با ساموئل بکت اثر احمد کامیابی مسک

6-      اوندین ( ژان ژی له دو ) ، ترجمه احمد کامیابی مسک

7-      یونسکو و تئاتر او اثر احمد کامیابی مسک (این کتاب هم اکنون در دانشکده های تئاتری فرانسه جزء بهترین کتابهای درسی می باشد.

8-   چه بر سر کرگدنهای آقای برانژه اوژن یونسکو در کشورهای آلمان ، فرانسه ، رومانی ، ایران ، ژاپن ، آمریکا آمده است. موضوع این کتاب مطالعه کارگردانیهای نمایشی و سینمایی نمایشنامه کرگدن است.

9-      شبی با سحر ، ترجمه احمد کامیابی مسک

10-   کرگدن : آفای کوتامابودها ، ترجمه احمد کامیابی مسک

11-   چه کسانی کرگدنهای آقای برانژه اوژن یونسکو هستند ؟ اثر احمد کامیابی مسک ( برنده جایزه ادبی سال 1991 از طرف انجمن نویسندگان فرانسوی زبان)

12-   هشتمین سفر سندباد اثر بهرام بیضایی ، ترجمه احمد کامیابی مسک

کامیابی اکنون به عنوان یکی از متخصصین و صاحب نظران جهانی آثار بکت و اوژن یونسکو شهرت دارد و کتابهایش در دانشگاههای اروپا تدریس می شود. این انسان متواضع نیک سیرت شرقی با اندیشه و قلمش توانست آنچنان نقش آفرینی کند که حتی غربیها نیز تحت تاثیر آثارش ، زبان به تحسین بگشایند چنان که اوژن یونسکو در مقدمه ای که بر رساله کامیابی نگاشت او را ستود و اقرار کرد که آنچه او گفته قرنها پیش خیام به شیوه ای بسیار عمیق تر بیان کرده است و یا بکت که حاضر به گفتگو با هیچکس نبود و معمولا از حضور در محافل و مجامع پرهیز می کرد با او هم صحبت شد.

کامیابی اثبات کرد که بحر زخار اندیشه شرقی آنچنان عمق و وسعتی دارد که همگان را مبهوت و مستغرق خویش ساخته است و برای اثبات این مطلب با آفرینش آثار قلمی و هنری ، برگزاری شب شعر و نمایشگاههای هنری در قلب پاریس ،در یک کشور اروپایی تلاشی ارزنده را در جهت احیاء فرهنگ شرقی و شناسایی هویت ایرانی اسلامی آغاز کرده او به حق از مخافر معاصر شرق است ، اما افسوس که در دیار خویش و در جکع آشنایان گمنام و غریب مانده است.

منابعی که برای نوشتن این پست ازشون استفاده کردم:

۱. کتاب تاریخ برگزیدگان و مشاهیر بیرجند تالیف زهرا علیزاده بیرجندی 

 

 

نوشته شده توسط احمد توفیقی نیا در جمعه 1387/06/22 | موضوع: شرح حال مشاهیر بیرجند
ضرب المثل بیرجندی

سلام ، امروز با یک پست دیگه از ضرب المثل های بیرجندی گذاشتم البته تعداد زیادی از ضرب المثل های این پست و همچنین تعداد زیادی ضرب المثل دیگر را یکی از خوانندگان محترم برایم فرستاده و این پست مرهون تلاش ایشون است. با تشکر از ایشون از شما هم درخواست دارم که هر مطلبی درباره بیرجند دارید اعم از متن و عکس و هر نوع فایل دیگه (حتی یه متن خیلی کوچولو یا یک عکس از روستا یا هرجای دیگه بیرجند) برام بفرستین (یا در قسمت نظرات و یا هم به ایمیلم ) تا من اونا رو به مرور تو وبلاگ بذارم و بیرجند رو بهتر بشناسیم و بشناسانیم.

اگر سیستوُ  دورهّ   مِیدوُ نزدیکهّ

یعنی اگه فلان امر محال است ، ولی فلان امر دیگر امکان دارد . مثلا کسی که میخواد دعوا کنه و ادعاش میشه که من با صد نفر می تونم بجنگم ، بهش میگن اگر صد نفر نیست با یه نفر که می تونی بجنگی .

اگر عروسی نکردُم  وّر  پُشت  بونِ عروسی برفتُم .

اگر خودم یه کاری رو انجام ندادم ولی خیلی هم بی اطلاع نیستم

اِشپشونِ  منیژه  خانم  اسم دّاره

کنایه از اینکه به قدری آدم سخت گیر و گرانفروشی است که حتی شپش هایش را نام منیژه خانم نهاده است . 

با  بابا  بَزیِ  با  ریش  بابا  هم  بَزیِ

این مثل در مورد کسی گفته میشه که بخواد با مقدسات دین یا با شخص بزرگی شوخی کنه.

ضرب المثل

اِجَره نشيني خوش نشيني يِه

كنايه از اين كه:هرجا خوبتروخوشتر است ادمي برمي گزيند وهرروز درمنزلي است.

اَحمَدَك نِمِره ، به سيستو ايرِ مِبُردَن

معني:درموردي گفته ميشود كه شخصي نمي خواهد كاري را انجام كاري را انجام دهد او را مجبور مي كنند.

اَخوند زنگوله پا وَر مِدَوه به هَر دو پا

كنايه ازاخوندهاي جلف وسبكي كه اين طرف وان طرف مي دوند وشان خود را رعايت نمي كنند.

 

اَدَمي شير خوم خورده

كنايه از اين كه چون آدمي شيرخام خورده است هرچيزي را باور ميكند.

اَدَمي مُرغ وپرنده یِه

يعني ادميزاد مرغ وپرنده است در موقع سفر ،كنايه ازاينكه هرشب وروز درجايي است.صبح مثلا درتهران است ظهر درمشهد وهمينطور مانند مرغ سفر مي كند.

اَز اَتَش گَز طمع انگشت (زغال) مَكُنِي

همانطور كه از اتش گز نمي توان توقع زغال داشت از ادم بي اصل وبدگهر توقع خوبي نبايد داشت.

اَز چايه كه اَزو نِبو رَنجِه چه سَر وا  بُو چه سَرينجِه سَنگه

چاهي كه بر اثر نداشتن آب رنجي به آدم ندهد چه سر آن باز باشد وچه روي سر آن سنگي نهاده باشند فرقي نمي كند.(آدمي كه خيري به مردم نمي رساند چه زنده باشد چه مرده)

منابعی که برای نوشتن این پست ازشون استفاده کردم:

1 . تعداد زیادی از ضرب المثل های این پست رو یکی از خوانندگان محترم برام فرستاده بودند که من ازش استفاده کردم و به گفته خود ایشون این ضرب المثل های رو از نشریه پاژ انتخاب کرده بودند.

2 . سایت همشهری عزیزم آقای محمودی

3 .سایت بیرجند پرتال

 

نوشته شده توسط احمد توفیقی نیا در دوشنبه 1387/06/18 | موضوع: ضرب المثل های بیرجندی
سبد بافی خراسان جنوبي (1)

با عرض سلام به همگی ، امروز یه پست از صنایع دستی بیرجند درباره سبد بافی گذاشتم.

البته بخش دوم این پست که مربوط به پخل بافي هست رو چند روز دیگه میذارم.

يكي از صنايع دستي  مهم  و پر ارزشي  كه با هزينه بسيار ناچيز‌، ساخته‌هايي زیبا مي آفريند ‌، سبدبافی است  مردم شهرستان بيرجند  فعاليت عمده‌اي در اين‌حرفه دارند‌ . بطوريكه‌ در سال 1369‌ از حدود يكصد روستاي استان خراسان بزرگ كه به اين رشته  اشتغال داشته اند ،‌ 63 ‌روستاي آن‌ در اطراف شهر بيرجند ، خصوصاً‌ كوهپايه‌هاي رشته کوه باقران قرار داشته است ‌.

مواد اوليه اين توليدات ، كاه و شاخه هاي نازك درختان سرخ بيد  و بيد مشك مي باشد. مردم زحمتكش‌ اين منطقه در زمستان ساقه‌هاي نازك را قبل از جوانه زدن  از درخت جدا  مي‌كنند . شاخه‌هاي  بيدمشك در زمستان مرغوب‌تر است  ولي در طول سال قابل استفاده  مي باشد. به دليل جمع آوري مواد اوليه  در زمستان و كم ‌كار بودن روستائيان‌، سبد بافي در اين فصل از رونق بيشتري برخوردار است  .

بافت سبد با استفاده  از شاخه‌هاي نازك به ( سفترك بافي) و تهيه محصول با ساقه  گندم به (پخل بافي )  معروف است  ، كه در  ذيل  به شرح آن پرداخته شده است .

انواع بافت:

۱) سفترك  بافي (safterk bafy)

۲)پخل بافي (Pakhal bafy)

 

سفترك بافي: (Safterch)

براي بافت سبـد در بيرجند‌ معمولاً از شاخه‌هاي نازك درخت استفاده مي‌شود‌ كه اكثـراً از چـوب

« بيدمشك‌»  و همچنين چوب «‌سرخ بيد‌»  است كه بدون گل و ميوه مي‌باشد . سبـدهاي تهيه شده از بيدمشك، به زبان محلي به سبدهاي سفترك ( سفتوك) معروف است‌.

سبد بافی

مراحل كار:

براي شروع بافت ابتدا شاخه‌هاي نازك مناسب بافت سبد را از درخت جدا كرده و متناسب با بلندي چوب‌ها از يكديگر تفكيك شده‌، سپس شاخ و برگ‌هاي ريز اطراف تركه‌ها را مي‌برند ‌. اگر تركه‌هاي چوب مرطوب و قابل انعطاف باشد مي‌توان كار بافت سبد را شروع كرد. ولي در صورت خشك بودن تركه‌ها، آن ها را در حوضچه‌هاي آب قرار مي‌دهند. اگر آب سرد باشد به مدت 15 روز در صورت گرم بودن يك هفته زمان كافي است تا تركه‌ها آماده بافت شوند.

«‌سافت‌هاي‌‌»  انتخاب شده براي كار را مضربي از 4، در نظر گرفته و تركه‌هاي چهارتايي را با هم جفت كرده بصورت 2 دسته عمود بر روي يكديگر قرار مي‌گيرند‌. سافت‌هاي سوار شده روي هم را

«‌ تو»  نامند كه در واقع حكم تيركي در مروار بافي را دارد.

پس از آن بافت با دو تركه « ‌بافتني‌»  ناميده مي‌شود‌، آغاز مي‌گردد . در ابتدا براي اينكه توهاي سوار بر هم از حالت اوليه خارج نشوند ‌بافتني ‌را تا زده و چهار تركه بين آن قرار مي‌گيرد (‌ دو بافتني روي 4 تركه‌، 2 بافتني زير 4 تركه )‌ و بصورت 4 تا زير 4 تا رو از چهار طرف يك يا دو بار عبور داده‌، سپس هر‌ بافتـني به روش يكـي زير يكـي رو دور را دور مـربع تشـكيل شده‌، ‌بافته مي‌شود.

در هر جايي كه سافت بافتني تمام شد دوباره سافت جديدي از جاي بافت قبلي عبور داده شده‌ و بافت ادامه مي‌يابد. در صورت تمام شدن طول « ‌تو‌» مي‌توان سافت جديدي جايگزين نمود. گاهي اوقات براي بزرگ‌تر كردن دور بافت مي‌توان در حين بافت به تعداد توها نيز اضافه كرده كه در واقع اين مرحله از كار شبيه بافت شعاعي در بامبو ‌بافي است‌ .

هنگام بافت سبدهايي كه حالت گود دارند ، جهت گودي دادن به بافت ، تو را با دست خم كرده و سافت بافتني را زير دست حالت داده‌ ‌و از لابلاي توها عبور می دهند . ‌با تكرار اين عمل به بافت، ‌حالت كفي و ديواره داده مي‌شود.

جهت كور كردن لبه سبد ‌، توها را به داخل سبد خم كرده و زير بافتني‌هاي لبه سبد جاي مي دهند‌. مرحله بعد مرحله اصلاح سبد است . بعد از اينكه بافت سبد به اتمام ‌رسيد ، نياز است سر سافت‌هاي اضافي اطراف سبدكه از بافت، بيرون قرار گرفته بوسيله كارد ، برش داده شوند. بدين صورت بدنه سبد حالت هموار و يكنواخت‌تري به خود مي‌گيرد.

سبدهاي بافته شده با بيد‌مشك سبز رنگ بوده و از مقاومت بيشتري نسبت به سبدهاي قرمز رنگ سرخ‌بيد برخوردار مي‌باشد.

گاهي براي زيباتر شدن محصول، پوسته‌ي روي سافت سرخ‌بيد را مي‌كنند تا در بافت ايجاد نقش شود و همچنين با به كار بردن سرخ‌بيد در زمينه بيد‌مشك نيز ايجاد نقش‌هاي مشابه مي‌نمايند.

از اين شيوه بافت در اطراف مشهد براي بافت نوعي سبد استفاده مي‌شود كه به ارغوان‌بافي معروف است و محصولات آن بيشتر مشابه مروار‌بافي است . مواد اوليه ارغوان‌بافي را شاخه‌هاي نازك درخت كه قرمز رنگ ( عنابي ) و به « ارغوان »  معروف است، تشكيل مي‌دهد .

از مهمترین محصولات سفترك مي‌توان به موارد زير اشاره نمود:

)شولگ (Shoolg)

)كواره (Cavare)

)كالبز (Calbez)

)تگيج  (Tagej)

شيوه بافت در تمام محصولات ذكر شده يكي بوده تنها دليل متمايز كردن سبدها از هم‌ ، نوع كاربرد و شكل ظاهري سبد مي‌باشد.

شولگ: نوعي سبد گرد داراي ديواره‌اي بلند‌، كه در قسمت دهانه تنگ مي‌شود. پس از بافت سبد، با نخ‌هاي كلفت دسته‌اي به دو طرف آن تعبيه مي‌كنند تا بتوان آن را آويزان كرد. اين محصول با ديواره كوتاه نيز بافته مي‌شود و جهت نگه داشتن كشك محلي مورد استفاده قرار مي‌گيرد. نوعي از اين سبد بين درويشان رواج دارد كه «‌كژكول‌ - كشكول» ناميده مي‌شود.

كواره: سبد مستطيل شكل ته گودي كه ‌در گذشته، به دو طرف باركش وصل كرده و محصولاتي مانند انگور با آن حمل مي‌كرده‌اند.

كالبز( كالَك بِز ) : سبدهاي گرد نسبتاً‌ بزرگ، داراي بافتي درشت كه فواصل باز بين سافت‌ها بيشتر بوده و اين نوع سبد جهت نگهداري قوزه پنبه كاربرد داشته است‌.

تگيج (تختك) : سبدهاي تخت بزرگي كه كمي محدب است و جهت آبكش كردن برنج مورد استفاده قرار مي‌گيرد. بافت سبد بايد ريز و از سافت‌هاي نازك مينا باشد ، زيرا سافت بيد‌مشك كمي تلخ است و تلخي خود را به برنج پس مي‌دهد.

از اين محصول براي خشك كردن برگ زردآلو ، كشك‌محلي و... و از نوع خيلي كوچك آن براي سبد سبزي استفاده مي‌كنند. همچنين نوعي تگيج گرد كاملا مسطح نيز بافته مي‌شود كه به عنوان دمي بكار مي‌برند. براي بافت تگيج جهت مواردي غير ازآبكش برنج از سافت بيد‌مشك نيز استفاده مي‌شود.

مراكز بافت:

از مهمترين مراكز بافت سبد در استان خراسان جنوبی می توان به ‌شهر خوسف‌ و روستاهای تابعه ، شهرستان قاينات ، شهرستان نهبندان و بویژه روستای دهسلم ، شهرستان بيرجند‌ و روستاهای حاشیه رشته کوه باقران از قبیل نوک ، کوچ ، چهارده ، خراشاد ، يشت ، رزگ ، ملك آباد ، مزگ و ... ) و برخی روستاهای شهرستان سربیشه از قبیل کاهی ‌اشاره نمود . بطور كل رشته سبد بافي بدليل نياز به بيدمشك (بادامشك ) كه يك درخت كوهي  مي باشد در اكثر روستاهاي كوهپايه اي استان بصورت فعال يا نيمه فعال به حيات خود ادامه مي دهد .

منابعی که برای نوشتن این پست ازشون استفاده کردم:

۱.سایت محترم میراث فرهنگی خراسان جنوبی

 

نوشته شده توسط احمد توفیقی نیا در پنجشنبه 1387/06/14 | موضوع: سوغات بیرجند
نگاهی به آداب و سنن مردم بیرجند در ماه مبارك رمضان

  سلام ، ماه حلول ماه رمضان را به همه شما تبریک عرض میکنم و از همتون التماس دعا دارم به مناسبت آغاز ماه رمضان یک پست درباره آداب و رسوم مردم بیرجند در ماه رمضان گذاشتم.

ماه مبارك رمضان در نظر مردم خراسان جنوبی همچون سایر مسلمان برجستگی، اهمیت و اعتباری خاص دارد زیرا ماه ضیافت آفریدگار و عبادت خداوند است.            

حلول ماه رمضان مبارکباد

همچنین به این دلیل كه قرآن مجید در ماه مبارك رمضان بر رسول اكرم(ص) نازل و شب قدر نیز در این ماه واقع شده همه مسلمانان برای آن احترام و اهمیت خاصی قائلند و آن را "مبارك" دانسته و همیشه عزیزش می‌دارند. در گویش بیرجندی كلمه رمضان remazoتلفظ می‌شود و یازده ماه دیگر سال "سالگان" گفته می‌شود و با این نامگذاری "رمضان" را از ماه های دیگر ممتاز می‌نمایند. در این دیار مردم با "پیشواز" كه روزه گرفتن در روز پایانی ماه شعبان است به استقبال رمضان می‌روند تا ثوابی بزرگ را كسب كنند. از گذشته‌های نه چندان دور مردم بیرجند و روستاهای این شهرستان از فردای شبی كه هلال ماه رمضان رویت می‌شود با مراسم و آیینهایی روزه‌داری را آغاز می‌كنند. با آغاز نخستین روز رمضان در وضع زندگی مردم تغییراتی حاصل می‌شود زیرا مردم بیشتر از هر كاری به عبادت پرداخته و مساجد رونق دیگری می‌یابند. مناجات و شب خوانی( شوخانی) از نخسین شب رمضان آغاز می‌شود بدینسان كه هر شب برخی از مردان خوش صدا پس از نیمه شب سه نوبت بر بالای بام خانه خود رفته و با صدای بلند به خواندن ادعیه و نیایش می‌پردازند كه با این عمل، مردم با شنیدن صدای آنان از خواب بیدار شده و تدارك سحری خود را می‌بینند. این آیین هنوز در روستاهای بیرجند رواج دارد. مجالس پر رونق افطاری به ویژه دعوت افراد مسكین، فامیل و همسایگان دور و نزدیك از نمودهای بارز احیای سنت زیبای "صله رحم" طی ماه مبارك رمضان در این شهرستان است. شب نشینیهای معنوی همراه با ختم قرآن و قرائت نهج‌البلاغه در قبل و بعد از اذان صبح، اقامه نماز مستحبی و صرف سحری در جمع نیز جلوه‌ای از پاكی و نورانیت را طی این شبها در منظر هر بیننده نمایان می‌سازد. علاوه برآن در این مجالس بزرگان خانواده بعد از افطار با بیان رشادتهای مولای متقیان و فضایل اخلاقی حضرت علی(ع) به مجلس حال و هوای معنوی می‌بخشند رفت و آمدهای خانوادگی و شب نشینی تاسحر طی ماه رمضان دراین منطقه رونق بیشتری می‌یابد. در این ماه زنان و دختران خانواده نیز برای پختن شیرینیهای محلی و آماده كردن مواد غذایی ماه رمضان به منزل یكدیگر می‌روند. جمع‌آوری خیرات و كمكهای نقدی مردم هر منطقه برای كمك به یتیمان و بی‌سرپرستان و تعمیر و توسعه مساجد از دیگر برنامه‌های ماه مبارك رمضان در مناطق مختلف بیرجند می‌باشد. مردم این شهرستان در زمان افطار از آش رشته، نان، پنیر و سبزی، حلوا، خرما، فرنی، شله زرد، زولبیا و بامیه برای افطار كردن استفاده می‌كنند. ساكنین برخی مناطق روستایی بیرجند نیز به یاد حضرت علی(ع) روزه خود را با نمك افطار می‌كنند. برخی مردم این شهرستان با رفتن به آسایشگاهها و پرورشگاهها دست محبت بر سر كودكان بی‌سرپرست می‌كشند و دلهای چشم به راه مادران و پدران بزرگسال را شاد می‌كنند. كودكانی هم كه هنوز به سن تكلیف نرسیده‌اند با تمرین تعظیم و تسلیم در مقابل امر حق تعالی و با گرفتن روزه‌های به اصطلاح "كله گنجشكی" والدین خود را در این آزمون الهی همراهی می‌كنند. یكی دیگر ازمراسم قدیمی ماه مبارك رمضان در بیرجند خواندن "رمضانی" است این مراسم بدینگونه است كه در شبهای رمضان پس از نماز و افطار، جمعی از پسران و نوجوانان در دسته‌های چهار تا شش نفری به راه افتاده و به در خانه‌های همسایه به ویژه سرشناسان و توانگران می‌روند و به قصد گرفتن انعام برنامه ویژه‌ای اجرا می‌كنند. آنان با خواندن اشعاری معروف به "رمضانی" با لهجه بیرجندی از صاحب خانه طلب انعام می‌كنند. برخی ابیات اشعار مزبور به این شرح است: رمضو یارب ، یارب رمضو رمضو آمد خوشنام خدا رمضو آمد، مهمانش كنید بز و بزغاله قربانش كنید رمضو آمد خود سیصد سوار چوبی وردشته كه آی روزه بدار رمضو آمد، مهمانش كنید بز و بزغاله رو قربانش كنید بز و بزغاله كه چیزی نمشو گاو و گوساله را قربانش كنید این سرااز كیه رو ور باده دو پسر داره كه نو داماده این سرااز كیه رو ور روزه دو دختر داره كه مخمل دوزه این سرااز كیه رو ور قبرستو پدر مو گفته برو دو قرو بستو رمضانی خوانی با یك مقدمه دعایی كه توسط استاد خوانده می‌شود آغاز شده و با آمین شاگردان ادامه پیدا می‌كند. خواندن اشعاری در مدح حضرت محمد (ص) و حضرت علی (ع) و رباعی‌هایی در مرثیه ائمه اطهار از دیگر اشعار خوانده شده در مراسم "رمضانی خوانی" است. گروه مزبور با خواندن اشعاری مبنی بر تشكر و آرزوی توفیق برای صاحبخانه برای خواندن رمضانی به خانه بعدی مراجعه می‌كنند. علاوه بر آن شركت در نماز جمعه و جماعت، مجالس قرآن، استفاده از محضر علمای دین، برگزاری دعاهای توسل، كمیل و ندبه، قرائت سی جزء قرآن، زیارت امام زاده‌های شهرستان، غبار روبی مساجد و اماكن مقدسه و ادای نذر و نیاز از دیگر برنامه‌های روحانی مردم بیرجند در ماه مبارك رمضان است. سرزدن به مزار رحلت‌كنندگان از این دنیای فانی به جهان باقی در روزهای پنجشنبه هر هفته طی این ماه از رونق فزونتری برخوردار می‌شود و برخی نیز در سر قبر عزیزان از دست رفته خود روزه را افطار می‌كنند. برنامه‌ریزی مردم شهرستان بیرجند در ماه مبارك رمضان بگونه‌ای است كه تا حد امكان از مسافرت و برپایی مجالس عروسی اجتناب می‌نمایند تا با فراغت خاطر، از بركات بیشمار این ایام بیشتر بهره‌مند گردند. مردم این شهرستان همچنین باشركت گسترده درآیینهای شب‌های قدر و برگزاری مراسم سوگواری ایام شهادت مولای متقیان حضرت علی (ع)، سینه زنی و تعزیه خوانی، همزمان با سراسر كشور به سوگ نخستین امام خود می‌نشینند.

منابعی که برای نوشتن این پست ازشون استفاده کردم:

۱.سایت آفتاب

نظر یادتون نره!!!

 

نوشته شده توسط احمد توفیقی نیا در دوشنبه 1387/06/11 | موضوع: آداب و رسوم مردم بیرجند
روستای رزگ ( ماسوله خراسان جنوبی )

سلام ، حالتون خوبه؟ امروز با یک پست درباره روستای رزگ اومدم البته با وجود تمام تلاشی که برای این پست داشتم به نظر خودم بازم این پست کم داره! امیدوارم با سر زدن به این روستا و ماسوله خراسان جنوبی خودتون از نزدیک نکات جالب این روستا رو ببینید.

در ضمن در سمت راست وبلاگ (پایین تر از عکس تصادفی ) یک سری اطلاعات درباره بیرجند در قالب آیا میدانید گذاشتم امیدوارم لذت ببرین!

این روستا در نزدیکی بیرجند در استان خراسان جنوبی واقع شده است(دهستان باقران- بخش مرکزی- شهرستان بیرجند(  بر اساس آخرین اطلاعات تعداد 28 خانوار در این روستا ساکن هستند که جمعیت کل آنجا 106 نفر می‌باشد. جمعیت مردان این روستا 60 نفر و جمعیت زنان ان 46 نفر است که 25 نفر از زنان و 35 نفر از مردان آن باسواد هستند.

روستای رزگ

روستای رزگ در 12 كیلومتری جنوب بیرجند در دامنه ای قرار گرفته است كه گسلهای موجود در منطقه اكًثرا حالت تقاطعی داشته و در محل گسلها فرسایش و جریان آب باعث شده سنگ منطقه شدیدا هوازده شود و این امر باعث شده است که روستا در دامنه کوه با حالت پلکانی درآید.

 اما این امر باعث نشده تا خیل عظیم مشتاقان برای زیارت مزار آن روستا  و گذران لحظاتی چند در زیر سایه درختان آن و استفاده از مناظر زیبا و نوشیدن كمی از آب خنك و گوارای آن خودداری كنند. مردم صمیمی و شاد این روستای كوهستانی همواره در روزهای جمعه و دیگر ایام تعطیل پذیرای مشتاقان استفاده از طبیعت بكر و خدادادی این خطه اند. ، روستای رزگ با كمبود امكانات رفاهی و تفریحی مواجه است ولی این نوجوان روستایی اوقات فراغتش را با بردن گوسفندان به چرا می گذراند.

البته الان این روستا هم مثل خیلی از روستاهای دیگه بیرجند دچار مشکل کم آبی هست و این مسئله با توجه به این که عده زیادی برای زیارت به آنجا میروند باعث بروز مشکلاتی در زمینه بهداشتی شده است که امیدوارم هر چه زودتر حل شود.

منابعی که برای نوشتن این پست ازشون استفاده کردم:

۱.سایت کلوب

۲.نتایج اطلاعات خودم درباره این روستا

نوشته شده توسط احمد توفیقی نیا در یکشنبه 1387/06/10 | موضوع: روستاهای بیرجند
ضرب المثل بیرجندی ( صدمین پست )

سلام ، خسته نباشید چند روز پیش با خونواده به مزار رزگ  رفتیم واقعا جای جالبی بود. سعی میکنم حتما یک پست درباره اونجا در آینده نزدیک بذارم.

امروز میخوام صدمین پستمو در ۱۵۸ مین روز فعالیت وبلاگم بذارم ، یعنی به طور متوسط هر ۱.۵۸ روز آپ کردم ، همچنین در این مدت شما دوستان برام ۳۸۲ نظر گذاشتین که به ازای هر پست ۳.۸۶ نظر دادین و واقعا ازتون ممنونم امیدوارم با کمک شما بتونیم بیرجند رو بهتر به سایرین معرفی کنیم.

امروز در صدمین پستم میخوام یک بخش به وبلاگ اضافه کنم که امیدوارم مورد توجه شما قرار بگیره ، تو این بخش جدید ضرب المثل ها و حکایات بیرجندی و محلی رو میذارم و از شما هم درخواست دارم اگر در این زمینه اطلاعاتی دارید یا کامنت بذارید و یا هم به ایمیلم بفرستید.

آبرو آب جو نَیه

توضیح : آبرو آب جو نیست ، آبرو را به سادگی نمی توان ازدست داد.

آسیای لٌم لٌم چه جُو بِشه چه گندم

توضیح : اشاره به افراد بیکاره است .

آقا دِنگ دِنگ بی بی خیک خیک

توضیح : آقا کم کم جمع و ذخیره می کند ولی خانم زیادتر از حدّ معمول مصرف می کند .

اَدم بد دستِ  یَه

توضیح : کنایه از کسی است که زود قرضش را ادا نمی کند

اّدمه ِگدا ، ایِ  همه  اَدا

توضیح : آدم گدا واین همه ادا و اطوار ؟!

از تاش تو صد  تار ُمی بًٌرٌم لٌُو جو و تشنه  وَر مِگردُنُم

توضیح : کنایه از اینکه صد تا را از قبیل تو فریب می دهم ، تو می خواهی مرا فریب دهی ؟؟؟

از دیوُنهِ  اّوال  سلوُمتی

توضیح : از دیونه کسی می پرسد عقیده شما درباره ی فلان چیز چیست؟ ( از آدم بد انتظار نیکی نداشته باش )

منابعی که برای نوشتن این پست ازشون استفاده کردم:

1 . تحقیق آقای علی احمدی پیرامون ضرب المثل های محلی

2 . سایت روزنامه خراسان

3 .سایت باشگاه آسو

نوشته شده توسط احمد توفیقی نیا در یکشنبه 1387/06/03 | موضوع: ضرب المثل های بیرجندی